Kooperatifler üzerine hukuki bilgi

Yürürlükteki yasalara göre kooperatif hukukuna dair temel bilgiler.

coopgroup

KOOPERATİFLER:

Özet Bilgi

Nasıl kurulur?

Ticaret odalarına (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri),Kooperatif Genel Müdürlükleri (Ziraat Odaları), Tarım ve Köy işleri Bakanlığı,Vergi dairesine başvurularak kurulur.

Kimler Üye olabilir?

Gerçek ve Tüzel kişiler.

Kooperatife üye olmak ortak olmak demektir.En az yedi kişi ile kooperatif kurulur.

Ortakların parasal yükümlülükleri:

Ortaklar taahhüt ettikleri ve ödedikleri ortaklık payı bedelleri dışında, aidat öder.

Hangi Vergilere ve Primlere Tabidir?

İstisna ve muafiyet yoksa ( Çok sınırlı olarak belirli kooperatifler yararlanıyor.)

Kurumlar Vergisi,(%20), KDV (%18), SGK Primi, Muhtasar ( yani Gelir vergisi Stopajları)

Kuruluşunda Sermaye koyma borcu var mı?

Kuruluşunda Sermaye koyma borcu vardır.

Ortakların geliri nedir?

Gelir gider farkından pay alma (Yıl sonunda çıkan kooperatif karı)

Kooperatif Organları:

Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu

Vergisel Yükümlülükleri:

Defter Tutma, Fatura vb. belge düzenleme:

Muhtasar, KDV, Damga vergisi BA-BS, SGK Bildirgesi verme

Denetim:

Vergi, Ziraat odası ve Gümrük Ticaret Bakanlığının denetimine tabidir.

Vergi ve Cezalandırma:

Vergi cezaları ve Bakanlık tarafından kapatılma yaptırımları bulunmaktadır.

Siyasi mücadele ve dayanışma amacıyla kurulan bir kooperatifin vergi ceza mekanizması ile zor durumda bırakılma riski var.

Ortaklar cezalandırma iflas vb. durumda zor durumda kalır mı?

Kooperatiflerin sorumluluğu ana sözleşmede aksi bir hüküm yoksa mal varlığıyla sınırlıdır. Ortaklar ise sermaye payları ile sorumludur. ( Bu hususların ana sözleşmede belirtilmesi şartıyla)

AYRINTILI BİLGİ- HUKUKSAL:

KOOPERATİF NEDİR?

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını, işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar olarak tanımlanmıştır.

KOOPERATİFLERİN ÖZELLİKLERİ:

– Kooperatifler, üyelerinin ortak ihtiyaçlarını veya meslekleri ile ilgili gereksinimlerini en az maliyetle karşılamak amacıyla kurulur.

– Kooperatiflerde sermayenin üst sınır yoktur. Kooperatifin ortak sayısı arttıkça sermayesi artar.
– Kooperatiflerde sermaye olarak ayni sermaye (paradan dışında mal, demirbaş, taşıt, bina vb.) konulması veya başka bir işletmenin kooperatife devredilmesi ancak ana sözleşmede belirtilmiş olmakla mümkündür.
– Gerçek veya tüzel kişiler kooperatife üye olabilirler. Her ortağın ortaklık haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil edilmesi gerekir.
– Kooperatiflerde ortaklıktan çıkış, ancak hesap döneminin sonunda ve en az 6 ay önceden haber vermek şartıyla yapılır. Ancak ana sözleşmeye ortaklıktan çıkış ile ilgili bir hüküm konmuşsa bu hüküm bağlayıcıdır.
– Kooperatiflerin sorumluluğu ana sözleşmede aksi bir hüküm yoksa mal varlığıyla sınırlıdır. Ortaklar ise sermaye payları ile sorumludur.

  • KOOPERATİF NASIL KURULUR?

Kurucu en az yedi gerçek veya tüzel kişinin hazırlayacakları anasözleşmeyi imzalaması,

İmzaların notere tasdik ettirilmesi

Noterce onaylı anasözleşme ile Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü (Gümrük ve Ticaret

Bakanlığı’na bağlı) veya Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüklerine başvurarak kuruluş izni alınması,

Ana sözleşmenin Ticaret Sicili Memurluğu’na  tescil ve ilan ettirilmesi suretiyle kurulur ve

tüzel kişilik kazanır. 

Ayrıca vergi dairesine başvurularak vergi numarası edinilmesi gereklidir.

  • KOOPERATİF SÖZLEŞMESİNDE BULUNMASI GEREKLİ HUSUSLAR ŞUNLARDIR:

  1. Sözleşme onay tarihi,

  2. Kooperatifin unvanı ve merkezi,

  3. Kooperatifin amacı ve çalışma konuları, varsa süresi,

  4. Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,

  5. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,

  6. Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu

  7. Ortakların ayni sermaye koyup koymayacakları, Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,

  8. Kooperatifin yükümlülüklerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,

  9. Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev, yetki ve sorumlulukları,

  10. Kooperatifin temsiline ait hükümler,

  11. Yıllık gelir gider farklarının hesaplama ve kullanım şekilleri,

  12. Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve şirket sözleşmesinde de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının ortaklara ne suretle bildirileceği

  13. Kurucuların adı, soyadı, iş ve konut adresleri

  • Kuruluş İzni Nasıl Verilir

 Ana sözleşme hazırlanıp notere onaylatıldıktan sonra kooperatife kuruluş izni için ilgili izin merciine hitaben iki nüsha dilekçe yazılır. Tarımsal amaçlı kooperatifler, tarım kredi kooperatifleri ve bunların üst kuruluşları için Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı; tarım satış kooperatifleri ve diğer kooperatifler ile bunların üst kuruluşları için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan izin alınır. Hazırlanan dilekçenin aslı izin alınacak bakanlığa veya kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki il müdürlüklerine (sanayi ve ticaret il müdürlüğü/tarım il müdürlüğü); il müdürlüğü olmayan yerlerde ise kaymakamlık veya valiliğe verilir.

Kuracağımız kooperatifin türüne göre buna karar verilebilir.

  • KOOPERATİF KURULUŞU İÇİN GEREKLİ İŞLEMLER


Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü tarafından, yasal formaliteleri yerine getirmiş kooperatiflerden, kuruluş için aşağıdaki belgeler istenilmektedir:
– Başvuru dilekçesi,
– En az yedi kurucu tarafından düzenlenip imzalanarak Noterce onaylanan beş adet ana sözleşme,
– Bilgi formu,

– Sermayenin kurucu ortaklardan birinin adına yatırıldığını gösterir beyanın kuruluş dilekçesinde belirtilmesi,


gerekmektedir.

Bunların haricinde;

Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifleri ile Küçük Sanat Kooperatiflerinin kuruluşlarında;
– Kurucu ortakların ana sözleşmelerinin ilgili maddelerinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıdıklarını belirtir ilgili esnaf odası veya sanayi ve ticaret odaları ile vergi dairelerinden verilmiş belgelerin,

Üretim ve Pazarlama Kooperatifi kuruluşunda;
– Kooperatif kurucularının, kooperatifin konusu ile ilgili üretimde bulunduklarına dair ilgili Ziraat Odasından ve Vergi Dairesinden verilmiş belgelerin,

Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi kuruluşunda;

– 50 esnaf ve/veya 25 sanatkar olmak üzere 75 kişiyle kurulan bu kooperatif kurucularının, esnaf ve sanatkar olduklarına dair kayıtlı oldukları oda tarafından verilmiş belge ile esnaf sicili ve vergi dairesince verilmiş esnaflık faaliyetini devam ettirdiklerine dair belge ve ilk yönetim ve denetim kurulu üyeleri hakkında Cumhuriyet Savcılığında verilmiş olan adli sicil kaydının aranması,
gerekmektedir.

Yasal Kuruluşa ilişkin işlemler ile ilgili bilgi aşağıdaki kaynaktan alınmıştır:

http://koop.gtb.gov.tr/kooperatifler-hakkinda

http://koop.gtb.gov.tr/kooperatifler-hakkinda/egitim-kooperatifleri

http://muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/kooperatiflerin-kurulusu.html

  • KOOPERATİFLERE ÜYE OLMA VE ÜYELİKTEN ÇIKMA

1. Kooperatife Ortak (Üye) Olmak: Kooperatiflere gerçek kişilerin yanı sıra Kooperatifçilik Kanunu’nun 9. maddesine göre özel idareler, belediyeler, köyler gibi kamu tüzel kişileri ile cemiyetler ve dernekler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kooperatifler üye olabilir. Ortak olma işlemleri gerçek ve tüzel kişiler açısından farklıdır.

1.1. Gerçek Kişilerin Ortaklığı: Kooperatifler Kanunu’nun 8. maddesinde belirtildiği üzere, gerçek kişilerin kooperatif ortaklığına girebilmesi için öncelikle medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olması gerekir.

KOOPERATİF ORTAKLARININ HAK VE ÖDEVLERİ

En önemlileri şunlardır.

Olumlu Gelir Gider Farkından Pay Alma Hakkı:Ana sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde ortaklar, gelir gider farkından pay alma hakkına sahiptir. Dağıtım kooperatife katkısı fazla olan ortakların desteklenmesi esasına göre yapılır.
Oy Hakkı:
 Ortaklık payı adedi ne olursa olsun, genel kurulda yapılacak oylamada her ortak bir oy hakkına sahiptir. Bu hak değiştirilemez. Dışarda iş yapan aynı zamanda ortak olan kişiler kooperatifle iş ilişkisinde bulunduklarında alınacak kararlarda oy kullanamaz.

2.1. Sermaye (ortaklık) Payı: Ticaret şirketlerinden farklı olarak kooperatiflerde, kârın yerini ekonomik menfaat, sermayenin yerini de karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet aldığından sermaye unsuruna önem verilmemiş, ticaret şirketlerine göre kooperatiflerde sermaye çok düşük tutulmuştur. Her ortağın en az bir pay en çok 5.000 pay alabilir. Bir payın değeri 1 TL’dir. Ana sözleşmede belirtilmek üzere kooperatife giren ortakların alması gereken ortaklık payları artırılabilir. Örneğin ana sözleşmede kooperatif ortaklığına giren her ortağın en az yüz ortaklık payı alması gerektiği hükmü yer alıyor ise kooperatife üye olmak isteyen kişiler en az yüz ortaklık payı almayı taahhüt edeceklerdir. Bu ortakların, bir ortalık payının 1 TL olduğu düşünüldüğünde 100 TL’lik ortaklık payı almayı taahhüt etmeleri gerekecektir.

2.2. Ortağın Kişisel Alacaklıları: Bir kooperatif ortağından alacaklı durumda olan kişilerin, ortağın kooperatifteki hangi haklarını haczettirebileceklerine Kooperatifler Kanunu’nun 19. maddesi açıklık getirmiştir. Buna göre bir ortağın şahsi alacaklıları:
– Ortağa ait faizi,
– Gelir gider farkından ortağın hissesine düşecek miktarı,
– Kooperatifin dağılması halinde ortağa ödenecek payı, haczettirebileceklerdir.

3.1. Ortakların Kooperatif Borçlarından Dolayı Sorumlulukları: Ana sözleşmede ortakların sorumluluk şekli belirtilmemişse yasal olarak ortaklar sınırlı sorumlu kabul edilir. Böylece ortaklar kooperatif borçlarından dolayı sadece malvarlığı sorumlu olacak ve alacaklılar, alacaklarının tahsili için ortaklarının şahsi varlığına başvuramayacaklardır.

Sınırsız sorumluluk: Ana sözleşmede belirtilerek, kooperatifin mal varlığının, borçlarını karşılamaya yetmediği durumlarda, ortaklar da şahsen ve sınırsız olarak sorumlu tutulabilir. Buna sınırsız sorumluluk denir. Uygulamada pek rastlanan bir durum değildir.
Sınırlı sorumluluk:
 Uygulamada çok yaygın olan da sınırlı sorumluluk ana sözleşmesinde belirtilir. Ortaklar kooperatif borçlarına karşı sadece sermaye payları ile sorumlu olabileceklerdir. Ancak sözleşmesinde sermaye paylarından fazla olarak belirli bir miktar ile sınırlı olduğu belirtilen kooperatifler de kurulabilir.

3.3. Aidat Ödeme Sorumluluğu: Ticari şirketlere göre sermaye payı çok düşük olan kooperatiflerde bu düşük sermaye payı ile hedeflenen amacın gerçekleştirilmesi neredeyse imkansızdır. Bu nedenle, ortaklar taahhüt ettikleri ve ödedikleri ortaklık payı bedelleri dışında, aidat öder. Aidatlar, genel kurulca belirlenen tutarda arsa, alt yapı, inşaat ve benzeri giderleri karşılamak üzere alınır.

3.4. Kooperatiflerin İflası Durumunda Ortakların Sorumluluğu: Kooperatifler de ticari işletmeler gibi iflas edebilir. Kooperatifin iflasına, ya alacaklıları ya da kooperatifin isteği üzerine iflas idaresince karar verilir. Sırası ile şu işlemler yapılır; 
– İflas idaresi, kooperatiften alacaklı olanları düzenleyeceği sıra cetveli ile sıraya koyarken, bir yandan da ortaklardan paylarına düşen borcun ödenmesini ister.
– Ortaktan istenilecek tutar, ortağın sorumlu olduğu tutar ile sınırlıdır.
– İflas idaresi borç ve masrafları öder.
– Ödemelerden sonra kasada kalan tutarı ortaklara geri verir.
– Ödeme yapılamayan alacaklılara, borcun ödenmediğine dair belge verilir.

3.5. Kooperatife Yeni Giren Ortağın Sorumluluğu: Kooperatif hissesini devir alan kişiye ortaklığın bütün hak ve yükümlülükleri devir edilir. Ortaklığı devir alacak kişinin, eski ortağın kooperatife karşı sorumluluklarını yerine getirip getirmediğini ve kooperatif ana sözleşmesinin ortaklara hangi sorumlulukları yüklediğini araştırması ve bilgi edinmesi kendi yararına olacaktır.

3.6. Kooperatifin Dağılması, Bir Ortağın Ölümü veya Ayrılmasından Sonraki Sorumluluklar: Kooperatiflerde bir ortağın ölümü veya herhangi bir nedenle kooperatiften ayrılması durumunda, ölüm veya ayrılışının kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl veya ana sözleşmeyle belirlenen süre içinde sorumluluğu devam eder.

Ölen veya ayrılan bir ortağın kooperatif borçlarından sorumlu tutulabilmesi için:
– Ölen veya ayrılan ortağın sınırlı ya da sınırsız sorumluluğunun olması veya ek ödeme yükümlülüğünün bulunması,
– Ortağın ölüm veya diğer bir nedenle kooperatiften ayrılmış olması, ölen ortağın mirasçılarının mirası reddetmemiş ve ortaklığı da devam ettirmemiş olmaları,
– Ölüm veya ayrılışın kesinleştiği tarihten itibaren, ana sözleşme ile belirlenen bir süre içinde, ana sözleşmede süre verilmemişse bir yıl içinde kooperatifin iflasına karar verilmiş olması,
– Sorumlu tutulacak kooperatif borçlarının ölüm veya ayrılma tarihinden önce olmuş olması gereklidir.

Ayrıntılı bilgi:

http://muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/ortaklarin-hak-odevleri.html

  • KOOPERATİF ORGANLARI:

1. Genel Kurul: Kooperatif ortaklarının tamamının, bir başka ifadeyle oy kullanma hakkına sahip ortakların, oluşturduğu topluluğa genel kurul denir. Genel kurul kooperatifin bütün ortaklarını temsil eden ve karar alan en yetkili organıdır. Genel kurulda alınan tüm kararlar toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın tüm ortakları kapsar. Genel kurul, ortaklara, kooperatifin yönetimi ile ilgili bilgiler vermek, kooperatif yönetim ve denetim kurullarını seçmek, bir önceki yıl görev yapan yönetim ve denetim kurullarının çalışmalarını incelemek gibi amaçlarla toplanır.

Kooperatif genel kurulu olağan ve olağanüstü olmak üzere iki şekilde toplanır:
– Olağan genel kurul: Kooperatif genel kurulları hesap dönemi sonundan itibaren (çoğunlukla 31 aralık), 6 ay içinde ve yılda en az bir kere toplanmak zorundadır.
– Olağanüstü genel kurul: Kooperatiflerin faaliyetleri ile ilgili önemli ve acele kararların alınmasının gerektiği durumlarda genel kurul, olağanüstü olarak toplanır.

2. Yönetim Kurulu: Yönetim kurulu, kanun ve ana sözleşme hükümlerine göre kooperatifin faaliyetlerini yöneten ve kooperatifi temsil eden yürütme organıdır.

2.1. Kooperatif Yönetiminin Önemi ve Kooperatiflerde Temsil: Ortaklar arasından seçilerek oluşturulan yönetim kurulu işlerinin yürütülmesi görevini yerine getirirken, kooperatifi borç altına sokabileceğinden ve kooperatifin gidişatını etkileyecek işlemleri yapabileceğinden dolayı önemli bir yere sahiptir. Yönetim kurulu, kooperatifi temsil ile yetkilendirilmiştir. Buna temsil yetkisi denir.
İstendiğinde bu yetki birkaç yönetim kurulu üyesine, kooperatif üyesi olmayan bir veya birkaç müdüre de devredebilir. Faaliyetler kooperatif unvanı ile yapılır. Yapılan tüm işlemlerde kooperatif kaşesi kullanılır ve bu durumda kooperatif sorumlu olur. Unvan kullanılmadan yapılan işlemler kooperatifi bağlamaz. Yönetim kurulu kanun, ana sözleşme, diğer mevzuat hükümleri, genel kurul ve yönetim kurulu kararlarına aykırı davranamaz. Aksi takdirde kooperatif değil bu faaliyetleri yapanlar sorumlu olur.

2.3. Yönetim Kurulunun Görevleri: Kooperatif yönetim kurulu; ana sözleşmeye, yasalara ve genel kurulun almış olduğu kararlara uygun davranmak suretiyle kooperatifi yönetir. Yönetim kurulunun başlıca görevleri şunlardır:
– Kooperatifin çalışma politikalarını belirlemek
– Üyeleri arasında görev dağılımı yapmak
– Kooperatifin hukuki birliğini korumak
– Yönetim kurulu defterleri ve tutanakları ile genel kurul tutanaklarını saklamak
– Yıllık faaliyet raporunu ve bilanço ve gelir gider tablosunu hazırlatmak ve denetim kuruluna incelenmek üzere vermek
– Yapılan çalışmalarla ilgili genel kurulu bilgilendirmek
– Ortakları temsil ederken tarafsızlık ilkesini benimsemek
– Kooperatife ortak olmak isteyenlerin, kooperatif üyesi olmak için gereklişartları taşıyıp taşımadığını araştırmak ve karar vermek
– Ortaklıktan çıkmak isteyen üyelerin bu isteklerini karara bağlamak
– Kooperatife ortak alımına, gerekli incelemeden sonra karar vermek
– Sözleşmeyle kendisine yetki verilmişse, ortaklıktan çıkartılmaya karar vermek
– Kooperatif işlerinin yürütülmesi için müdür ve personel ile temsilci veya vekil atamak, bunların görevlerin son vermek
– Ortaklarla devamlı haberleşmeyi sağlamak ve onları eğitmek
– Gelir-gider farkının dağıtılmasını genel kurula teklif etmek
– Genel kurul olağan veya gerekli durumlarda olağanüstü toplantıya çağırmak ve genel kurul gündemini hazırlamak
– Genel kurul toplantılarına bakanlık temsilcisi istemek
– Genel kurul kararlarının iptali için dava açmak
– Yönetim kurulu ortaklarının eksilmesi durumunda varsa yedek üye çağırmak
– Genel kurulda mektupla kullanılan oyları bakanlık temsilcisi ile birlikte incelemek, tutanak düzenlemek ve imzalamak
– Tasfiye memuru olarak görevlendirilmişse tasfiye işlerini yürütmek
– Ortaklardan yükümlülüklerini yerine getirmelerini istemek

3. Denetim Kurulu: Kooperatif içinde yapılan işlem ve faaliyetlerin denetim görevi denetim kuruluna verilmiştir. Bu kurulunun denetim yapabilme bilgi ve becerisine sahip olması gereklidir.
Kooperatif denetimi:
– Kooperatif yapısının,
– Faaliyetlerinin,
– İşlem ve hesaplarının yanlışlık, çelişki veya tutarsızlık içerip içermediğinin; kanun, ana sözleşme, yönetmelik hükümleri, genel kurul kararları ve iyi niyet esasları çerçevesinde izlenmesi ve gözlenmesi için yapılan tüm çalışmalardır.

http://muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/kooperatif-organlari-2.html

Ayrıntılı Bilgi-Vergisel:

Kooperatifler

Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinde kooperatiflerin, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa veya özel kanunlarına göre kurulan kooperatifler ile benzer nitelikteki yabancı kooperatifleri ifade ettiği belirtilmiş, ancak kooperatifler türleri itibarıyla tek tek sayılmamıştır. Bu çerçevede, hangi türde olursa olsun kooperatifler kurumlar vergisi mükellefi olarak kabul edilmektedir. Yabancı bir kuruluşun kooperatif niteliğinde olup olmadığı ise Kooperatifler Kanununun ilgili hükümlerine göre

Değerlendirilecektir.

Kooperatifler Kanununun 1 inci maddesinde kooperatifler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır: “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir.”

Dernek veya adi şirket mahiyetinde olmakla birlikte kooperatif olarak adlandırılan okul kooperatifleri, Kurumlar Vergisi Kanununun uygulanmasında kooperatif sayılmamaktadır. Okul kooperatiflerinin 1163 sayılı Kanuna göre veya derneğe bağlı iktisadi işletme şeklinde kurulmaları durumunda ise hukuki durumlarının gerektirdiği şekilde kurumlar vergisi mükellefi olarak dikkate alınacağı tabiidir.

1163 sayılı Kanun dışında özel kanunlarına göre kurulan kooperatifler de önceden olduğu gibi kurumlar vergisi mükellefi sayılacaklardır.

1163 sayılı Kanuna göre kurulmayan ya da bir derneğin iktisadi işletmesi olmayan okul kooperatiflerinin vergileme kapsamı dışında tutuldukları vurgulanmıştır.

Kurumlar Vergisinden muaf tutulan kooperatifler

Kanunkoyucu, bir taraftan yeni Kanunun daha ilk maddesinde kooperatifleri kurumlar vergisi mükellefi olarak belirlerken, diğer taraftan da, bunlardan belirlenen koşulları taşıyanları kurumlar vergisinden muaf tutmuştur.

Tüketim ve taşımacılık kooperatifleri dışında kalan kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmeleri için, ana sözleşmelerinde,

1) sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,

2) idare meclisi başkan ve üyelerine kazanç üzerinden hisse verilmemesi,

3) ihtiyat akçelerinin ortaklara dağıtılmaması, ve,

4) münhasıran ortaklar ile iş görülmesine

dair hükümler bulunması gerekmektedir. Kanunkoyucu bu koşulların ana sözleşmede bulunmasını da yeterli görmemiş madde metnine, kurumlar vergisi muafiyeti için bu koşullara fiilen uyulmasını da zorunlu kılan bir hüküm eklemiştir.

Tüketim ve Taşımacılık kooperatifi muafiyetten yararlanamıyor.

  • Kooperatiflerin Vergisel Ödevleri:

Bildirim ( İşe Başlama, Şube açma, İşyeri Kapatma vb.)

Defter Tutma

Vergi Levhası Asma

Fatura ve Diğer belgeleri Kesme-Düzenleme (Fiş, Sevk İrsaliyesi, Ücret Bordrosu vb. )

Muhafaza ve İbraz

Beyanname Verme

  • Kooperatiflerin Vereceği Beyannameler

Muhtasar

KDV (1 no.lu, 2 no.lu)

SGK Bildirgesi

BA-Bs formları

Damga Vergisi

*Muhtasar Beyanname:

Kooperatif Bünyesinde çalışan ücretli personelin Gelir Vergilerinin kooperatif tarafından beyan edilmesi bu beyanname ile yapılır.

(Gelir vergisi kişinin aldığı brüt ücret üzerinden kümüle vergi matrahı arttıkça artan vergi oranları üzerinden alınır. )

Ayrıca kooperatifin Kiralama ( brüt tutar üzerinden %20 vergi oranı), Serbest meslek temini ( brüt tutar üzerinden %20 vergi oranı), vb. aldığı hizmetler bu beyanname ile beyan edilir.

Kar payı dağıtmaları durumunda

*Ücret Gelirlerinin vergilenmesi nasıl yapılır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2014 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

11.000 TL’ye kadar

15%

27.000 TL’nin 11.000 TL’si için 1.650 TL, fazlası

20%

60.000 TL’nin 27.000 TL’si için 4.850 TL, (ücret gelirlerinde 97.000 TL’nin 27.000 TL’si için 4.850 TL), fazlası

27%

60.000 TL’den fazlasının 60.000 TL’si için 13.760 TL, (ücret gelirlerinde 97.000 TL’den fazlasının 97.000 TL’si için 23.750 TL), fazlası

35%

*KDV Beyanı

Kooperatif yaptıkları teslimler üzerinden %18 KDV ödemek zorundadırlar.

KDV konusunda tarımsal kooperatiflerin bazı istisnaları var ama daha çok tarımsal kooperatiflerin bazı işlemleri istisna olmuş.

*SGK Bildirgesi

Çalışanların Sosyal Sigorta Primleri bu bildirge ile ödenmektedir.

Prim SGK matrahı üzerinden aşağıdaki oranlardan ödenmektedir.

SGK Prim Oranları

1 Eylül 2013’den İtibaren SGK Prim Oranları

1) 4/a Kapsamında Çalışan Sigortalılar

Sigorta Kolları

Sigortalı Payı %

İşveren Payı %

a) Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi (İş Kazası, Meslek Hastalığı, Hastalık ve Analık Sigortası)

2

b) Genel Sağlık Sigortası Primi

5

7.5

c) Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi

9

11

d) Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi (Fiili Hizmet Gün Sayısı Eklenecek İşlerde)

9

12 – 14

Toplam Prim Oranı

14

20.5

2) 4/b Kapsamında Kendi Adına Ve Hesabına Bağımsız Çalışan Sigortalılar

Sigorta Kolları

Sigortalı Payı %

a) Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi

2

b) Genel Sağlık Sigortası Primi

12.5

c) Malüllk, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi

20

Toplam Prim Oranı

34.5

3) İsteğe Bağlı Sigorta Primi

Sigorta Kolları

Sigortalı Payı %

a) Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primi

20

b) Genel Sağlık Sigortası Primi

12

Toplam Prim Oranı

32

 

Kooperatif Muhasebesi ile ilgili ayrıntılı bilgiler.

Kaynakça :

http://muhasebedersleri.com/sirketler-muhasebesi/kooperatifler.html

Vergileme ile ilgili ayrıntılı bilgiler: (Tarihi eski ama çok değişiklik yok )

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s